КЫРГЫЗДАРДЫН ЧЫҢГЫЗ ХАН ЖАНА АНЫН УРУК-ТУКУМДАРЫ МЕНЕН БАЙЛАНЫШТАРЫ (XIII К.)

Авторы

  • Мокеев Анварбек Мокеевич, Белек Кайрат

Ключевые слова:

Моңголдордун купуя тарыхы, Жами ат-таварих, Рашид ад-Дин, аскердик каршылык, этникалык өнүгүү, кыргыздар, моңгол баскынчылыгы, Борбор Азия, XIII кылым

Аннотация

Бул изилдөө XIII кылымда кыргыздардын Монгол империясы менен болгон мамилесине арналып, ар түрдүү тарыхый булактардын сынчыл талдоосуна негизделип жазылды. “Моңголдордун купуя тарыхы”, Рашид ад-Диндин “Жами ат-таварих” эмгеги жана XV кылымдагы булактардын негизинде эки элдин аскердик-саясий, социалдык жана этномаданий өз ара аракеттери каралды. Айрыкча, кыргыз урууларынын моңгол баскынчылыгына каршы күрөшү боюнча карама-каршы маалыматтарга өзгөчө көңүл бурулду. Изилдөө моңгол баскынчылыгынын кыргыздардын социалдык түзүлүшүнө, саясий институттарына жана этникалык иденттүүлүгүнө тийгизген узак мөөнөттүү таасирин көрсөтүп, Борбор Азиядагы этногенез жана мамлекеттик түзүлүш процесстерин тереңирээк түшүнүүгө салым кошот.

Библиографические ссылки

D`Ohsson S. Histoire des mongols depuis Tchinguiz-khan jus. Timour beg or Tamerlan. − La Haye et Amsterdam, 1852. − Т.1. Р. 101-104, 156-157;

Hambis L. Notes sur Käm. - L. Hambis. Notes sur Käm nom de l`Ienissei superieur // Journal Asiatique. Paris, 1956. T. CCXLIV, № 3.

Histoire des campagnes de Gengis Khan. - Histoire des campagnes de Gengis Khan. Cheng-Wou Ts`in-Tcheng lou. Traduit et commente par P. Pelliot et L. Hambis. Leiden, T.1. 1951.

Juvaini. The History of the World-Conqueror. - The History of the WorldConqueror by Ala ad-Din `Ata-Malik Juvaini. Translated from the text of Mirza Muhammad Qazwini by John Andrew Boyle. Vol. I-II Manchester. 1958.

The Shajarat ul atrak or genealogical tree of the turks and tatars. Translated and abriged by Col. Miles. London, 1838.

Бартольд В. В. Киргизы. Исторический очерк // Собр. соч. Т.II, часть I, М, 1963.

Бутанаев В. Я. Хакасы из провинции Хэйлунцзян. Абакан, 2006.

История Сибири с древнейших времен до наших дней. − Л., 1968. − Т. I. − С. 302-303;

Козин С. А. Сокровенное сказание. Монгольская хроника 1240 г. − М.-Л., 1941. −Т. I. − С.174-175;

Кызласов Л. Р. История Тувы в средние века. Москва, 1969

Кызласов Л.Р. История Южной Сибири в средние века. М., 1984. 140. Кызласов Л.Р. История Тувы.

Кычанов Е. И. «История династии Юань» о киргизах // Материалы по истории кыргызов и Кыргызстана Т. II. Бишкек, 2003. 143.

Кычанов Е. И. Сведения «Юань-Ши» о переселениях киргизов в XIII веке // ИАН Кирг.ССР. СОН. Т.V, вып. I., 1963.

Му’изз аль-ансаб фи шаджарат салатин.- Му’изз аль-ансаб фи шаджарат салатин. Рукопись Национальной библиотеки Франции Ancien fond persan 67.

Мукаддима-йи Зафар-нама. − Рукопись ИВР РАН − С 393. − Л. 33а; Рукопись Национальной Библиотеки Франции. − Supplement Persan 1611/II. − Л. 71б.

Рашид ад-Дин. Сборник летописей. Т. I, кн.1, 2. М.-Л., 1952; Т. II. М.-Л. 1960.

Худяков Ю. С. Кыргызы на Енисее. − Новосибирск, 1986. − С. 72-75.

Шаджарат ал-атрак. − Фотокопия рукописи библиотеки Британского музея АДД 261190.− Л. 70б;

Загрузки

Опубликован

2025-08-20